Trzebunia Stróża Pcim



Twórcy
Region

Serwis zfinansowany ze środków:
PDI
Orkiestra Dęta Orzeł

headerimgWszystkich, którzy są zainteresowani działalnością naszej Orkiestry zapraszamy na oficjalną stronę Orkiestry Dętej Orzeł z Trzebuni www.orzeltrzebunia.pcim.pl, na której znajdą Państwo szczegółowe informacje dotyczące orkiestry, jej obecnego i poprzedniego składu oarz całokształtu działalności.

Historia Orkiestry Dętej Orzeł
Według przekazywanej ustnie tradycji, początki trzebińskiej orkiestry sięgają 1852 roku. Grupa ta liczyła początkowo 16 członków. Muzykanci zarabiali, grając na zabawach, weselach oraz uroczystościach kościelnych w sąsiednich parafiach.

Instruktorem orkiestry był organista z Rabki Józef Flauda, do którego chodzono na naukę dwa razy tygodniowo. Rozpisywał on także nuty - za  rozpisanie pieśni pobierał 1 koronę, za marsza - 2 korony. Jedna lekcja kosztowała 30 centów. Instrumenty  zakupiono w roku 1864 z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży owoców leśnych, grzybów oraz dorywczych prac.

Renesans zespołu nastąpił w 1876r., kiedy to probostwo trzebińskie objął ks. Jan Kanty Żygadło, były kapelan wojskowy. Musiał on posiadać pewną wiedzę muzyczną, skoro dostrzegł nieprawidłowości w rozpisaniu nut. Postanowił więc zaprosić do Trzebuni na kilka dni swojego znajomego, kapitana Kohuta, z pochodzenia Czecha, który był kapelmistrzem wojskowym.

Po odbytych przesłuchaniach Kohut stwierdził, że nuty się do niczego nie nadają, a kilku muzyków trzeba zamienić na inne instrumenty. Skutek był taki, że orkiestranci obrazili się i następnego dnia na próbę  przyszło jedynie czterech. Wówczas ks. Żygadło wraz z kapelmistrzem przeprowadzili nabór dzieci w wieku od 9 do 12 lat z niedawno utworzonej szkoły. Zorganizowano w ten sposób grupę osiemnastu najbardziej uzdolnionych chłopców - w większości synów członków istniejącej orkiestry. Z nich to kapelmistrz Kohut stworzył nowy zespół, do którego dołączyło- za namową kapelmistrza  - czterech muzyków z dawnego składu (dwóch kornecistów, klarnecista i tenorzysta). Pozostali członkowie "starej" orkiestry odcięli się, a nawet utrudniali działania nowego zespołu.

Odtąd orkiestra stała się oczkiem  w głowie ks. Żygadło i kapelmistrza Kohuta. Wykorzystując posiadane kontakty pomagają młodzieży w rozwoju muzycznym. Kohut załatwił naukę gry na instrumentach u swego znajomego, Jana Kawalera z Kalwarii. Z kolei ks. Żegadło wyjednał u przełożonego klasztoru kalwaryjskiego darmowe lokum oraz dostęp do instrumentów orkiestry klasztornej, których używano do czasu kupienia własnych, tj. przez dwa lata. Lekcje u Jana Kawalera odbywały się każdego tygodnia przez dwa dni. Koszt lekcji - 30 centów - pokrywał częściowo z własnej kiesy ks. Żygadło. Po roku nauki orkiestra odbyła pieszą pielgrzymkę do Częstochowy, w której wzięli udział również ks. Żygadło i kapelmistrz Kohut.

W roku 1889 ks. Żygadło zostaje przeniesiony na parafię do Skawiny, jego miejsce zajmuje ks. Stanisław Hałatek. Wkrótce nowy proboszcz stał się wielbicielem i opiekunem zespołu, włożył spore fundusze zakupując m.in. bas, tenor, baryton i dwa klarnety. Z zarobionych pieniędzy zakupiono dalsze instrumenty i tak ok. 1892r. orkiestra miała już cały komplet.

W 1895r. prowadzący orkiestrę Jan Kawaler wyjeżdża do Sosnowca, a na jego miejsce  przybywa emerytowany już kapelmistrz Kohut, który prowadzi orkiestrę aż do swojej śmierci w 1902r. Zapoczątkował on istniejącą do dziś tradycję wspólnych koncertów orkiestry trzebuńskiej i kalwaryjskiej podczas uroczystości odpustowych w Kalwarii.
Po śmierci  kapelmistrza Kohuta orkiestrę kalwaryjską odjął Józef Gasiński. Kontakty trzebińskiej orkiestry z Kalwarią osłabły, ale mimo to muzykanci potrafili świetnie się zorganizować. Nieformalne kierownictwo zespołu objął basista Michał Bieniek.

Do 1923r. trzykrotnie orkiestra dostąpiła zaszczytu koncertowania podczas dożynek państwowych. 
Ciężką próbą dla zespołu była I Wojna Światowa. W 1914r. większość składu orkiestry została powołana do służby w armii cesarskiej.

W 1925r. w wieku 56 lat umiera Michał Bieniek. Zespół przejmuje Jan Bieniek, wówczas niespełna 20-letni. W tym samym roku orkiestra traci dalszych członków, oraz zmaga się z trudnościami lokalowymi. W czasie okupacji wielu członków zespołu angażuje się w działalność konspiracyjna w Batalionach Chłopskich, a orkiestra przybrała nazwę "Orzeł" 
Spotkania odbywały się w domach prywatnych, w tajemnicy prze władzami okupacyjnymi.

 

W 1974r., w którym uroczyście obchodzono jubileusz 50-lecia pracy artystycznej Jana Bieńka oraz 122 rocznice powstania zespołu. "Orły" działały w tym czasie pod patronatem Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w Pcimiu, a później - Gminnego Ośrodka Kultury w Pcimiu.
Podkreślić należy zasługi kapelmistrza Jana Bieńka, który opiekując się zespołem przez ponad 60 lat przeprowadził go przez trudny okres i stworzył bazę do jego dalszego rozwoju. W uznaniu tych czynów został odznaczony wieloma wyróżnieniami, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Nagrodą Miasta Krakowa w dziedzinie kultury i sztuki. Ten zasłużony dla orkiestry i całej Trzebuni kapelmistrz zmarł w 1992r, batutę przejął po nim syn Franciszek, który prowadzi orkiestrę do dziś.

W następnych latach wielkie zasługi dla rozwoju orkiestry położył samorząd lokalny, wspierając zespół finansowo. Zakupiono nowe instrumenty, stroje, wygospodarowano lokal w budynku szkoły.
W maju 1998r. miała miejsce pielgrzymka członków orkiestry do Rzymu. Po drodze zwiedzano Wenecję, Monte Cassino i sanktuarium w Loreto. 3 maja na Placu św. Piotra w Watykanie orkiestra koncertowała dla Ojca Świętego Jana Pawła II.
Dziś orkiestra "Orzeł" jest jedną z najstarszych orkiestr dętych w południowej Polsce, zajmują wysokie lokaty na konkursach i festiwalach. Kilku członków orkiestry występowało w Orkiestrze Reprezentacyjnej Wojska Polskiego. Trzebińskie "Orły" maja za sobą wiele występów w kraju i zagranicą. Od roku 2007 kapelmistrzem orkiesty jest tambumajor wojskowej orkiestry p. Tomasz Stronias.

          DSCN0745 

Ważniejsze wyróżnienia dla Orkiestry Dętej "Orzeł"
- Dyplom Uznania Zarządu Głównego "Samopomoc Chłopska" (1951)
- Odznaka Tysiąclecia (1966)
- Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury (1974 i 1982)
- Złota Odznaka Za Zasługi Dla Ziemi Krakowskiej (1974)
- Medal Polskiego Związku Chórów i Orkiestr za zasługi dla społecznego ruchu muzycznego (1994)

Lokaty w Konkursach Orkiestr Dętych Województwa Krakowskiego
  I konkurs - Kraków 1976 - I miejsce
  II konkurs - Kraków 1977 - wyróżnienie
  III konkurs - Słomniki 1978 - II miejsce
  IV konkurs - Skawina 1979 - III miejsce
  V konkurs - Skawina - 1980 - II miejsce
  VI konkurs - Kraków 1981 - III miejsce
  VII konkurs - Siepraw 1982 - II miejsce
  VIII konkurs - Kraków 1983 - III miejsce
  XI konkurs - Luborzyca 1986 - II miejsce
  XIII konkurs - Dobczyce - 1988 - III miejsce
  XV konkurs - Kraków 1990 - wyróżnienie
  XIX konkurs - Słomniki 1994 - I miejsce
  XX konkurs - Grobla 1995 - II miejsce
  XXI konkurs - Więcławie 1996 - I miejsce
  XXII konkurs - Trzebunia 1997 - I miejsce
  XXIII konkurs -Wiórków Wielki 1998 - II miejsce

Lokaty w Małopolskich Konkursach Orkiestr Dętych
  I konkurs - Siepraw 1999 - II miejsce
  II konkurs - Szczurowa 2000 - II miejsce

Ponadto:
  III miejsce w konkursie o Puchar 40 - lecia PRL - Gdów 1984
  II miejsce w Konkursie Orkiestr Dętych Ziemi Krakowskiej - Myślenice 2001



Gminny Ośrodek Kultury | Kliszczacy | Kultura | Twórcy | Publikacje | Potrawy regionalne | Galerie | Linki
Copyright 2007 Gmina Pcim